Een van de belangrijkste permacultuur-principes is 'verzamel en bewaar energie'. Als je een kind beschouwt als een rivier en hem zijn weg laat volgen gaat hij meanderen en vormt hij vanzelf een eigen 'delta' waarmee hij energie verzamelt, in de vorm van kennis of ervaringen. Het kind slaat zelf die 'energie' op omdat het relevant voor hem is en omdat hij op een multi-sensorische manier deze informatie heeft mogen verzamelen.
Als je een rivier inperkt door het te kanaliseren kan het minder leven ondersteunen en dat leidt uiteindelijk tot problemen. En als je een kind, zoals een rivier, inperkt door hem niet de ruimte te geven om zijn eigen interesses te volgen...?
Wat me de afgelopen weken opvalt is dat er zoveel ervaringen worden opgedaan en zoveel informatie wordt verzameld, in zo'n rap tempo dat het bijna niet meer te volgen is. Er vindt heel veel leren plaats dat niet te meten is. Het is wel zichtbaar in het proces: in de conversaties, in de zoekopdrachten die de kinderen voor zichzelf opstellen, in concrete 'dingen' die gemaakt worden en in de hulpvragen waarmee ze komen.
Hun leren is ook een fractal. En die van mij ook.
Wist je bijvoorbeeld dat er een bepaalde krekel is die andere insecten eet? Vóór gisteren wist ik dat ook niet, terwijl de natuur echt een beetje mijn werkveld is. Deze vonden we gisteren toen we op ontdekkingstocht gingen: de grote groene sabelsprinkhaan - hij eet insecten - een tuindersvriend dus.
Daarvoor moet je met schrijven oefenen, om een geschikte zoekterm in te typen. En daarna moet je oefenen met lezen om de informatie eigen te maken. Wel lastig als je lezen en schrijven moeilijk vindt. Met je eigen motivatie lukt het toch behoorlijk en doe je het omdat je het wilt weten, voor jezelf, en niet omdat je de lieve leesjuf op school blij met je wilt laten zijn... een stuk minder stressvol!
Op wikipedia: Grote groene sabelsprinkhaan.
En toen begon de fractal zich te ontwikkelen. We wisten dat er ook krekels in onze achtertuin zijn, want we horen ze 's nachts. Zou het dezelfde soort zijn? Geluidsopname zoeken! Hé, het klinkt hetzelfde! Maar hoe maken de krekels dat geluid, en waarom? En waarom is het zo hard? Hoe kan zo'n kleine beest dat?
En al zoekend kom je van alles tegen wat interessant is... Wil je graag lachen? Kijk dit filmpje uit ☺
Wij kwamen daarna uit bij vogels, gedrag en geluiden.
Welke vogels zijn er in onze omgeving en hoe klinken ze? Alarmroepen en zang? Hoe klinkt dat? En de volgende dag in het park loop je heel voorzichtig te luisteren omdat je ineens weet welke vogels er zijn zonder ze te kunnen zien! Magisch! Kan je zo stil lopen dat de vogels je niet waarnemen en geen alarm slaan? Waarom slaat die vogel alarm? Is het door ons, of door die hond daar? En van wie is die poep? En wat heeft hij eigenlijk gegeten ...
En kan je zelf het geluid van de vogel nadoen? Kan je met vogels praten? "Ssssst mummy, ik ben aan het praten met die duif".
En die vogelfluiten die ik op 'De Buitendienst' zag? Zouden die duur zijn? Of wacht maar... ik maak gewoon zelf een fluit...
Wat we aan het doen zijn heet in het Engels 'tracking'. Ik track de kinderen en de kinderen tracken hun nieuwsgierigheid. Tracking kan misschien vertaald worden met 'het volgen van een spoor'. Jagers doen het, vogelaars doen het. En oude volkoren doen het ook. Het is voor mensen die nog in de echte wereld leven, in hun natuurlijk ecosysteem dus, een kwestie van overleven. Scherp waarnemen en bewust naar je omgeving kijken om zo signalen op te pikken, patronen te ontdekken en herkennen. Het leren van wat nodig is, om het op het moment dat het nodig is te kunnen gebruiken.
Voor een kind is dat spelen, spelen is leren.
Verhaaltje?
